مرور صبحگاهیاخبار
تنگنای نفتی در منطقه؛ تعطیلی خط لوله استراتژیک سعودی و سقوط جزیره پریم به دست حوثیها
امنیت انرژی جهان با ضربهای دوگانه روبرو شد؛ عربستان پس از حملات پهپادی از خاک عراق، خط لوله جایگزین هرمز را تعطیل کرد و همزمان حوثیها جزیره استراتژیک پریم در بابالمندب را تصرف کردند.
- طلای ۱۸ عیار، هر گرم۲۳٬۲۸۱٬۳۱۴ تومان−۴٫۵%
- بیتکوین۶۰٬۱۶۰ دلار−۲۲٫۱%
نرخها هر دقیقه بهروز میشوند. «هنگام انتشار» نرخی است که در زمان انتشار این مطلب ثبت شده است.
نکات کلیدی
- ۱بازگشایی بازار؛ ثبات نسبی دلار و پیشتازی سکه امامیبازار تهران صبح شنبه را با فضایی از انتظار و احتیاط آغاز کرد.
- ۲«طرح ب» ریاض زیر آتش؛ تعطیلی خط لوله شرق به غرب عربستانعربستان سعودی رسماً فعالیت خط لوله حیاتی «شرق به غرب» خود را متوقف کرد؛ شریانی ۱۲۰۰ کیلومتری که دقیقاً برای دور زدن تنگه هرمز طراحی شده بود.
- ۳سقوط «پریم»؛ حوثیها گلوی بابالمندب را فشردنددر یک تغییر دراماتیک در جبهه جنوبی، نیروهای حوثی مورد حمایت ایران موفق شدند جزیره استراتژیک «پریم» (یا میون) را در قلب تنگه بابالمندب تصرف کنند.
- ۴دیپلماسی بریکس؛ صندلی ایران در میز قدرت میان آشوبدر حالی که قیمت نفت در سطوح بالا در نوسان است، گزارش جدید نیویورک تایمز بر یک واقعیت دیپلماتیک جدید تأکید میکند: ایران اکنون صندلیای در میز بریکس…
بازگشایی بازار؛ ثبات نسبی دلار و پیشتازی سکه امامی
بازار تهران صبح شنبه را با فضایی از انتظار و احتیاط آغاز کرد. قیمت دلار (فروش) با کاهش جزئی ۰.۱ درصدی، از ۲۳۷,۵۰۰ تومان به ۲۳۷,۳۰۰ تومان رسید. این ثبات نسبی در بازار ارز، علیرغم تنشهای شدید ژئوپلیتیک در ساعات گذشته، نشاندهنده آن است که معاملهگران محلی پیش از این بخش بزرگی از اخبار منفی را پیشخور کرده بودند. با این حال، داستان اصلی همچنان در بازار فلزات گرانبهاست؛ جایی که انس جهانی طلا در سطح خیرهکننده ۴,۳۴۹ دلار معامله میشود و قیمتهای داخلی را در سطوح تاریخی نگه داشته است.
قیمت طلا در بازار داخلی نیز همسو با افت اندک دلار، با ۰.۱ درصد کاهش به ۲۴,۳۷۷,۸۵۶ تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار رسید. نکته جالب توجه، واگرایی سکه امامی از این روند بود؛ قیمت این سکه با ۱.۲ درصد افزایش به ۲۴۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان رسید. این اختلاف روند نشاندهنده هجوم تقاضا برای داراییهای فیزیکی جهت حفظ ارزش پول، همزمان با انتشار اخبار تعطیلی خط لوله عربستان است. در همین حال، بیتکوین (BTC) در سطح ۷۷,۲۰۳ دلار پایدار مانده و به عنوان یک پناهگاه دیجیتال برای کسانی که به دنبال خروج سرمایه از تلاطمات منطقهای هستند، عمل میکند.
«طرح ب» ریاض زیر آتش؛ تعطیلی خط لوله شرق به غرب عربستان
عربستان سعودی رسماً فعالیت خط لوله حیاتی «شرق به غرب» خود را متوقف کرد؛ شریانی ۱۲۰۰ کیلومتری که دقیقاً برای دور زدن تنگه هرمز طراحی شده بود. ریاض تأیید کرد که این تعطیلی، واکنش مستقیم به حملات پهپادی از خاک عراق بوده است که ایستگاههای پمپاژ نفت از میادین شرقی به سمت بندر ینبع در دریای سرخ را هدف قرار دادند. این خط لوله اصلیترین بیمهنامه عربستان در برابر انسداد تنگه هرمز توسط ایران بود و توقف آن به معنای یک پله صعود جدی در جنگ انرژی منطقه است.
آنچه این اتفاق را نگرانکننده میکند، مبدأ حملات است. مقامات سعودی و ناظران بینالمللی به مناطقی در عراق اشاره کردهاند که با مرزهای ایران همسایه است. با هدف قرار گرفتن این خط لوله، توانایی ریاض برای صادرات نفت بدون عبور از آبهای متلاطم عملاً خنثی شده است. این اقدام فشار شدیدی بر زنجیره تأمین جهانی وارد میکند، چرا که این خط لوله روزانه نزدیک به ۵ میلیون بشکه نفت را برای جبران انسداد هرمز جابجا میکرد.
پیامدهای این اتفاق برای اقتصاد جهانی عمیق خواهد بود. با توجه به اینکه تنگه هرمز از ماه مارس عملاً بسته شده است، اکنون با از کار افتادن مسیر جایگزین، انتظار میرود «حق بیمه ریسک» نفت به شدت افزایش یابد. برای مخاطب ایرانی، این به معنای فضایی پرنوسان است که در آن هرگونه اختلال بیشتر میتواند قیمت جهانی انرژی را جهش دهد؛ اتفاقی که شاید اهرم فشار دولت ایران را در مذاکرات بریکس تقویت کند، اما همزمان خطر واکنشهای نظامی مستقیم علیه زیرساختهای منطقه را نیز به شدت افزایش میدهد.
سقوط «پریم»؛ حوثیها گلوی بابالمندب را فشردند
در یک تغییر دراماتیک در جبهه جنوبی، نیروهای حوثی مورد حمایت ایران موفق شدند جزیره استراتژیک «پریم» (یا میون) را در قلب تنگه بابالمندب تصرف کنند. این جزیره که یک صخره آتشفشانی است، به عنوان یک ایست بازرسی طبیعی برای تمامی ترددهای دریایی ورودی و خروجی از دریای سرخ عمل میکند. گزارشها حاکی از آن است که نیروهای وفادار به دولت مورد حمایت سازمان ملل پس از پیشرویهای سریع حوثیها، این جزیره را تخلیه کردهاند. این پیروزی به حوثیها نظارت مستقیم بر یکی از حیاتیترین آبراههای جهان را میدهد که روزانه میلیونها بشکه نفت از آن عبور میکند.
تصرف پریم صرفاً یک پیروزی نمادین نیست، بلکه یک شاهکار تاکتیکی است که بازتابدهنده بستن تنگه هرمز در شمال است. با کنترل این جزیره، حوثیها میتوانند به طور موثر هر کشتی که قصد رسیدن به کانال سوئز را دارد، رصد، مزاحمت یا متوقف کنند. این وضعیت یک «تنگنای دوگانه» برای صادرات نفت عربستان ایجاد میکند. حتی اگر خط لوله شرق به غرب فعال بود، نفتی که به بندر ینبع میرسید، باز هم باید از میان آبهای تحت کنترل حوثیها عبور میکرد تا به بازارهای اروپا برسد.
این تحول به معنای فروپاشی کامل ساختار امنیت دریایی در خاورمیانه است. نیروهای دریایی بینالمللی اکنون با حضور دائمی حوثیها در یک خشکی ثابت در میان یک تنگه باریک روبرو هستند که عملیات «آزادی ناوبری» را بسیار خطرناکتر میکند. برای بازارهای جهانی، این به معنای هزینههای بیمه بالاتر، مسیرهای طولانیتر دور زدن آفریقا و فشار تورمی مستمر بر تمامی کالاهایی است که از طریق دریا حمل میشوند.
دیپلماسی بریکس؛ صندلی ایران در میز قدرت میان آشوب
در حالی که قیمت نفت در سطوح بالا در نوسان است، گزارش جدید نیویورک تایمز بر یک واقعیت دیپلماتیک جدید تأکید میکند: ایران اکنون صندلیای در میز بریکس دارد که ایالات متحده فاقد آن است. در حالی که واشینگتن تلاش میکند از بیرون، درگیریهای منطقهای را مهار کند، تهران به طور فعال با بزرگترین اقتصادهای نوظهور جهان (چین، روسیه، هند و برزیل) در چارچوبی تعامل دارد که نهادهای سنتی تحت رهبری غرب را دور میزند. این عضویت برای ایران یک ضربهگیر حیاتی در برابر انزوای کامل اقتصادی فراهم کرده است.
با این حال، این «حضور در میز» با تنشهای داخلی همراه است. کشورهای بریکس یک بلوک یکپارچه نیستند؛ در حالی که روسیه و ایران ممکن است از قیمت بالای نفت سود ببرند، چین و هند مصرفکنندگان بزرگ انرژی هستند که اقتصادشان از همین نوساناتی که متحدان منطقهای ایران ایجاد میکنند، آسیب میبیند. چالش تهران این است که فعالیتهای «محور مقاومت» را با انتظارات اقتصادی شرکای جدید خود در بریکس متوازن کند. اگر اختلالات منطقهای بیش از حد پیش برود، ایران با خطر بیگانه کردن همان قدرتهایی روبروست که برای تجارت و پوشش دیپلماتیک به آنها تکیه کرده است.
برای شهروندان عادی ایران، این دیپلماسی در سطوح بالا شاید دور به نظر برسد، اما پیامدهای مستقیمی بر ارزش تومان دارد. توانایی دولت در انعقاد قراردادهای تجاری و پیمانهای پولی در قالب بریکس، تنها عاملی است که از سقوط کامل پول ملی جلوگیری کرده است. با گسترش درگیریها به دریای سرخ و مرزهای عراق، این سوال باقی میماند که آیا منافع اقتصادی عضویت در بریکس میتواند بر هزینههای فزاینده یک تقابل منطقهای در چندین جبهه غلبه کند یا خیر.