راهنماآموزش
جنگ تحریمها بر سر دادگاه لاهه؛ چرا «حق بیمه ریسک» قیمت دلار را جابهجا میکند؟
در حالی که اتحادیه اروپا به دنبال راهی برای مقابله با تحریمهای آمریکا علیه دیوان لاهه است، مفهوم «حق بیمه ریسک» در بازار تهران اهمیت دوچندانی یافته است. بیاموزید که چگونه تنشهای حقوقی بینالمللی بر کاهش ۳ درصدی قیمت دلار امروز تاثیر میگذارند.
- طلای ۱۸ عیار، هر گرم۲۳٬۲۸۱٬۳۱۴ تومان+۲۴٫۸%
- بیتکوین۶۰٬۱۴۵ دلار−۲۱٫۷%
نرخها هر دقیقه بهروز میشوند. «هنگام انتشار» نرخی است که در زمان انتشار این مطلب ثبت شده است.
نکات کلیدی
- ۱جبهه جدید در جنگ تحریمهاژئوپلیتیک اغلب از دریچه موشکها و نفتکشها دیده میشود، اما امروزه نبرد واقعی در اتاقهای دادگاه و تالارهای قانونگذاری در جریان است.
- ۲درک مفهوم «حق بیمه ریسک»چرا نرخ دلار/تومان امروز از ۱۷۶,۱۰۰ به ۱۷۰,۹۰۰ (۳.۰- درصد) کاهش یافت؟
- ۳هزینه انسانی و حافظه بازارما همچنین باید به عنصر انسانی که این اعداد را مهار میکند، توجه کنیم.
جبهه جدید در جنگ تحریمها
ژئوپلیتیک اغلب از دریچه موشکها و نفتکشها دیده میشود، اما امروزه نبرد واقعی در اتاقهای دادگاه و تالارهای قانونگذاری در جریان است. اخیراً، یکی از دادستانهای سابق دیوان کیفری بینالمللی (ICC) خواستار تصویب یک «قانون مسدودکننده» در سراسر اتحادیه اروپا شده است تا از مقامات در برابر آنچه او تحریمهای «قلدرمآبانه» آمریکا نامیده، محافظت کند. این تحریمها پس از صدور حکم بازداشت برای مقامات عالیرتبه توسط ICC وضع شدند. برای یک سرمایهگذار ایرانی، این فقط یک درام حقوقی دوردست نیست؛ بلکه درس بزرگی است در مورد اینکه چگونه «تحریمهای فراسرزمینی» — همان ابزارهایی که علیه ایران استفاده میشود — اکنون بین بزرگترین اقتصادهای جهان اصطکاک ایجاد میکند.
یک قانون مسدودکننده (Blocking Statute) در واقع یک چتر حمایتی حقوقی است. این قانون به شرکتها و افراد داخلی میگوید که از اجرای تحریمهای خارجی منع شدهاند و به آنها اجازه میدهد خسارات ناشی از این تحریمها را جبران کنند. وقتی آمریکا و اتحادیه اروپا بر سر مشروعیت اقدامات ICC درگیر میشوند، یک دنیای مالی «تکهتکه شده» ایجاد میشود. این تکهتکه شدن بازارهای جهانی را عصبی میکند و در دنیای مالی، عصبانیت یک برچسب قیمت خاص دارد: «حق بیمه ریسک» یا همان Risk Premium.
درک مفهوم «حق بیمه ریسک»
چرا نرخ دلار/تومان امروز از ۱۷۶,۱۰۰ به ۱۷۰,۹۰۰ (۳.۰- درصد) کاهش یافت؟ در حالی که شایعات مربوط به توافق صلح در حال گردش است، نوسانات زیربنایی توسط «حق بیمه ریسک» هدایت میشوند. حق بیمه ریسک را به عنوان یک «مالیات» نامرئی تصور کنید که به دلیل عدم قطعیت، به قیمت یک دارایی (مانند دلار یا طلا) اضافه میشود. وقتی فرمانده سپاه هشدار میدهد که پاسخ به هرگونه تجاوز «ویرانگر» خواهد بود، یا وقتی داستانهای تلخی از حملات موشکی در تنگه هرمز میشنویم، این مالیات نامرئی بالا میرود. مردم دلار میخرند نه به این دلیل که برای سفر به آن نیاز دارند، بلکه به عنوان بیمهای در برابر حوادث احتمالی.
با این حال، وقتی اخباری درباره گشایشهای دیپلماتیک احتمالی یا سپرهای حقوقی مانند قانون مسدودکننده پیشنهادی اتحادیه اروپا منتشر میشود، این حق بیمه ریسک شروع به تبخیر شدن میکند. کاهش ۲.۸ درصدی قیمت طلای ۱۸ عیار در امروز، بازتاب مستقیم این دوره «تخلیه هیجان» است. سرمایهگذاران در واقع میگویند: «دنیا نسبت به دیروز کمی کمتر خطرناک به نظر میرسد، بنابراین نیازی نیست برای پولبیمه خود هزینه زیادی بپردازم.» درک این مفهوم به شما کمک میکند متوجه شوید که حرکات قیمت در تهران اغلب کمتر به اقتصاد داخلی و بیشتر به «شاخص اضطراب» جهانی مربوط میشود.
هزینه انسانی و حافظه بازار
ما همچنین باید به عنصر انسانی که این اعداد را مهار میکند، توجه کنیم. داستان سونیل پونیا، بازمانده حمله موشکی به یک نفتکش در تنگه هرمز، یادآور تلخی است که چرا بازارها به تنشهای منطقهای واکنش شدیدی نشان میدهند. تنگه هرمز مهمترین گلوگاه نفتی جهان است و هرگونه اختلال در آن، موجهای شوکآوری را به قیمتهای انرژی جهانی و به تبع آن، به تومان ایران میفرستد. حتی با وجود کاهش ۳.۷ درصدی قیمت سکه امامی در امروز، خاطره چنین درگیریهایی بازار را در حالت آمادهباش نگه میدارد.
علاوه بر این، درگیریهای جاری در اوکراین و حملات اخیر روسیه به کییف که منجر به تلفات انسانی شده است، به ما یادآوری میکند که «نقشه ریسک» جهانی به هم پیوسته است. وقتی روسیه از موشکهای میانبرد استفاده میکند، اشتهای غرب برای ریسک تغییر میکند که میتواند منجر به اجرای سختگیرانهتر تحریمها در جاهای دیگر، از جمله ایران شود. به عنوان یک سرمایهگذار، وظیفه شما این است که فراتر از نوسانات روزانه قیمت را ببینید و بپرسید: «آیا جهان در حال تکهتکه شدن است یا یکپارچگی؟» رالی امروز تومان نشاندهنده یک نفس راحت موقت است، اما جنگ حقوقی بر سر ICC ثابت میکند که ساختار تحریمهای جهانی در حال پیچیدهتر شدن است، نه سادهتر.