خلاصه ساعتیاخبار
ترامپ خود را «نگهبان تنگه هرمز» نامید؛ وضع عوارض ۲۰ درصدی و جهش قیمت نفت در پی محاصره دریایی
دونالد ترامپ با اعلام محاصره دریایی یکجانبه ایران و وضع «حق اشتراک» ۲۰ درصدی برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، بازارهای جهانی را شوکه کرد. در حالی که قیمت نفت به بالای ۸۰ دلار جهش کرده و بیتکوین با سقوط داراییهای ریسکی مواجه است، تنشهای ژئوپلیتیک بین واشینگتن و تهران به نقطه انفجار رسیده است.
- طلای ۱۸ عیار، هر گرم۲۳٬۲۸۱٬۳۱۴ تومان+۳۲٫۶%
- بیتکوین۶۰٬۱۴۵ دلار−۴٫۱%
نرخها هر دقیقه بهروز میشوند. «هنگام انتشار» نرخی است که در زمان انتشار این مطلب ثبت شده است.
نکات کلیدی
- ۱راهبرد «نگهبان»: عوارض ۲۰ درصدی ترامپ بر انرژی جهانیدر اقدامی که دههها حقوق دریایی و امنیت انرژی جهانی را زیر و رو کرده است، پرزیدنت دونالد ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده از این پس به عنوان «نگهبان…
- ۲آشوب در بازار: نفت بالای ۸۰ دلار و فشار بر تومانبازارهای مالی با نوسانات قابل پیشبینی به خبر محاصره واکنش نشان دادند.
- ۳بنبست دیپلماتیک: تروریستی اعلام شدن سپاه و تهدیدهای تندروهاچشمانداز ژئوپلیتیک با اعلام رسمی بریتانیا مبنی بر قرار دادن سپاه پاسداران در لیست سازمانهای تروریستی تاریکتر شده است.
- ۴موضع اروپا: هشدار ماکرون درباره دفاع با «خون»در حالی که خاورمیانه در آتش میسوزد، رهبران اروپایی در حال چرخش به سمت موضعی نظامیتر هستند.
راهبرد «نگهبان»: عوارض ۲۰ درصدی ترامپ بر انرژی جهانی
در اقدامی که دههها حقوق دریایی و امنیت انرژی جهانی را زیر و رو کرده است، پرزیدنت دونالد ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده از این پس به عنوان «نگهبان تنگه هرمز» عمل خواهد کرد. ترامپ با استفاده از پلتفرم «تروث سوشال» خود، برقراری مجدد محاصره کامل دریایی علیه ایران را اعلام کرد و مدعی شد که ارتش آمریکا اکنون کنترل این گذرگاه را در دست خواهد گرفت. جنجالیترین بخش این خبر، اعلام تعرفه ۲۰ درصدی یا «حق حفاظت» برای تمامی محمولههای تجاری است که از این آبراه عبور میکنند. این اظهارات در بحبوحه سنگینترین تبادل پهپادی و موشکی بین نیروهای آمریکایی و ایرانی از زمان تشدید درگیریها در اوایل سال جاری صورت میگیرد و نشاندهنده فروپاشی کامل تلاشهای دیپلماتیک موقت اخیر است.
پیامدهای این محاصره بسیار عمیق است. دولت ترامپ با ادعای حق دریافت مالیات از تجارت جهانی در آبهای بینالمللی، عملاً با تنگه هرمز مانند یک جاده خصوصی برخورد میکند. این موضوع پیامدهای فوری برای ثبات منطقه دارد؛ ارتش بحرین پیش از این تهران را متهم کرده است که در واکنش به اقدامات آمریکا، زیرساختهای غیرنظامی را هدف قرار داده است. برای اقتصاد جهانی، این تنها یک درگیری منطقهای نیست، بلکه تهدیدی ساختاری برای جریان ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان است. کاخ سفید مدعی است که تنگه «باز» باقی میماند، اما تنها برای کسانی که مایل به پرداخت هزینه آمریکایی و پایبندی به محاصره علیه صادرات ایران هستند.
آشوب در بازار: نفت بالای ۸۰ دلار و فشار بر تومان
بازارهای مالی با نوسانات قابل پیشبینی به خبر محاصره واکنش نشان دادند. قیمت جهانی نفت با جهش بیش از ۴ درصدی مواجه شد و نفت خام برنت به سرعت از مرز ۸۰ دلار در هر بشکه گذشت. سرمایهگذاران ریسک ترکیبی اختلال در عرضه و هزینه اضافی عوارض ۲۰ درصدی پیشنهادی ترامپ را در قیمتها لحاظ میکنند. در همین حال، تمایل به خروج از داراییهای پرخطر به بخش ارزهای دیجیتال آسیب جدی وارد کرده است. بیتکوین (BTC) برای حفظ سطح ۶۲,۰۰۰ دلار تلاش کرد و در قیمت ۶۲,۷۳۸ دلار معامله شد، چرا که معاملهگران موقعیتهای سفتهبازی خود را به نفع دلار آمریکا و سایر داراییهای امن نقد کردند. شاخص نزدک و سایر شاخصهای اصلی نیز با کاهش باز شدند که نشاندهنده ترس از شعلهور شدن مجدد تورم جهانی در پی یک درگیری دریایی طولانیمدت است.
در بازار داخلی ایران، تاثیر این اخبار فوری بود. نرخ دلار از ۱۷۸,۹۰۰ به ۱۸۰,۲۰۰ تومان رسید که نشاندهنده افزایش ۰.۷ درصدی در ۲۴ ساعت گذشته است. این صعود بازتابدهنده نگرانی فزاینده در میان معاملهگران محلی درباره احتمال انزوای کامل اقتصادی در صورت اجرای موفقیتآمیز محاصره است. جالب اینجاست که قیمت طلا و سکه علیرغم تنشهای ژئوپلیتیک عقبنشینی اندکی داشتند؛ طلای ۱۸ عیار از ۱۷,۶۶۰,۰۹۵ به ۱۷,۵۵۸,۵۲۰ تومان (-۰.۶٪) کاهش یافت و سکه امامی از ۱۷۸,۰۰۰,۰۰۰ به ۱۷۷,۰۰۰,۰۰۰ تومان (-۰.۶٪) رسید. این حرکت معکوس نشان میدهد که بخشی از نقدینگی مستقیماً به سمت ارز (دلار) هدایت شده تا در برابر ریسکهای کاهش ارزش فوری پوشش ایجاد کند.
بنبست دیپلماتیک: تروریستی اعلام شدن سپاه و تهدیدهای تندروها
چشمانداز ژئوپلیتیک با اعلام رسمی بریتانیا مبنی بر قرار دادن سپاه پاسداران در لیست سازمانهای تروریستی تاریکتر شده است. این اقدام که مدتها توسط تندروها در لندن و واشینگتن دنبال میشد، به دولت بریتانیا اختیارات گسترده جدیدی برای توقیف داراییها و تعقیب قضایی هر کسی که با این گروه مرتبط است، میدهد. این تصمیم به دنبال گزارشهای اطلاعاتی مبنی بر ارتباط دولت ایران با مجموعهای از حملات یهودیستیزانه و سایر تهدیدات خارجی اتخاذ شده است. بریتانیا با همسویی با استراتژی محاصره آمریکا، نشان داد که «راه سوم» اروپایی برای دیپلماسی با تهران عملاً مرده است و جای خود را به سیاست مهار حداکثری و جنگ اقتصادی داده است.
در داخل ایران، لفاظیها به اوج خود رسیده است. تندروها بیش از پیش خواستار انتقام مستقیم از پرزیدنت ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هستند و به طور مشخص ترور رهبر عالی کشور در ماه فوریه را انگیزه اصلی ادامه حملات میدانند. دولت تهران تلاشهای دیپلماتیک اخیر را «بیفایده» خوانده و در عوض بر حملات نیابتی منطقهای، از جمله حملات گزارش شده توسط بحرین، پافشاری میکند. در حالی که ایالات متحده موجهای جدیدی از حملات را علیه تأسیسات ایران آغاز میکند، چرخه تنش به سمت یک جنگ منطقهای تمامعیار پیش میرود و هیچیک از طرفین تمایلی به عقبنشینی نشان نمیدهند.
موضع اروپا: هشدار ماکرون درباره دفاع با «خون»
در حالی که خاورمیانه در آتش میسوزد، رهبران اروپایی در حال چرخش به سمت موضعی نظامیتر هستند. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در سخنرانی خود در نشست ۲۵ متحد در پاریس اظهار داشت که اروپا باید آماده باشد تا از منافع خود «در صورت لزوم با خون» دفاع کند. اگرچه سخنان او در درجه اول متوجه تهدید روسیه در اوکراین بود - جایی که کییف در حال ارائه برنامه جدید ضد بالستیک خود است - اما پیام ضمنی آن روشن بود: اروپا دیگر نمیتواند صرفاً به چتر امنیتی آمریکا تکیه کند، به ویژه زمانی که سیاست ایالات متحده در خاورمیانه چنین نوسانات اقتصادی عظیمی ایجاد میکند. «ائتلاف مایلین» ماکرون به دنبال ایجاد یک چارچوب دفاعی اروپایی مستقلتر است که بتواند در برابر شوکهای نظم جهانی از هم گسیخته مقاومت کند.
این تغییر در دیدگاه اروپا نشاندهنده یک نقطه عطف تاریخی است. برای دههها، اتحادیه اروپا به عنوان یک نیروی تعدیلکننده در بنبست ایران و آمریکا عمل میکرد، اما ترکیب محاصره هرمز و جنگ جاری در اوکراین باعث سختتر شدن مواضع شده است. در حالی که روسیه به دلیل حملات پهپادی اوکراین، کشتیرانی در دریای آزوف را متوقف کرده است، جهان شاهد بسته شدن همزمان دو مورد از حیاتیترین کریدورهای دریایی کره زمین است. برای خواننده عادی، این به معنای آن است که دوران تجارت ارزان و جهانی شده تحت حمله مستقیم قرار گرفته و هزینههای آن احتمالاً برای ماههای آینده در پمپبنزینها و سوپرمارکتها احساس خواهد شد.