خلاصه ساعتیاخبار
سایه تنشهای یمن بر نشست سازمان ملل؛ تداوم پیشتازی طلا و بیتکوین در بازارهای جهانی
در آستانه سخنرانی ترامپ در سازمان ملل، تشدید درگیریها در یمن و فعالیتهای جنجالی او در فضای مجازی، فضای دیپلماتیک را ملتهب کرده است. همزمان، قیمت طلا در بازار تهران با جهشی ۱.۱ درصدی همراه شده و بیتکوین جایگاه خود را بالای مرز ۸۵ هزار دلار تثبیت کرده است.
- طلای ۱۸ عیار، هر گرم۲۳٬۲۸۱٬۳۱۴ تومان−۳٫۰%
- بیتکوین۶۰٬۱۶۰ دلار−۲۹٫۶%
نرخها هر دقیقه بهروز میشوند. «هنگام انتشار» نرخی است که در زمان انتشار این مطلب ثبت شده است.
نکات کلیدی
- ۱ابرهای سیاه ژئوپلیتیک بر فراز مجمع عمومی سازمان مللهشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حالی آغاز شد که سایه خشونتهای تازه در خاورمیانه بر آن سنگینی میکند.
- ۲طلا و کریپتو: هجوم به سمت داراییهای امندر بازارهای مالی، جو حاکم نشاندهنده احتیاط و پوشش ریسک است.
- ۳جنگهای تجاری و بازآرایی نظم جهانیسیاست خارجی دولت ترامپ همچنان با رویکردی معاملهگرانه تعریف میشود که در حال بازنویسی اتحادهای چندین دههای است.
- ۴بحران پاسخگویی در هوش مصنوعیفراتر از میدانهای نبرد و تالارهای بورس، یک نبرد حقوقی مهم در کانادا در حال ایجاد رویهای تازه برای صنعت هوش مصنوعی است.
ابرهای سیاه ژئوپلیتیک بر فراز مجمع عمومی سازمان ملل
هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حالی آغاز شد که سایه خشونتهای تازه در خاورمیانه بر آن سنگینی میکند. درست همزمان با ورود دونالد ترامپ به نیویورک برای سخنرانی حساس خود، حملات هوایی عربستان به بندر مخا در یمن دستکم شش کشته بر جای گذاشت. این حملات که توسط منابع وابسته به حوثیها گزارش شده، نشاندهنده تشدید جدی درگیریها در منطقهای است که نیروهای حوثی تحت حمایت ایران در آن در حال پیشروی هستند. زمانبندی این اتفاق بسیار حیاتی است؛ جامعه جهانی به دقت نظارهگر است تا ببیند آیا ایالات متحده به سمت حمایت نظامی مستقیمتر از زیرساختهای انرژی عربستان حرکت خواهد کرد یا خیر؛ زیرساختهایی که با وجود سالها تحریم، همچنان در برابر فناوریهای پهپادی و موشکی در حال تکامل، آسیبپذیر هستند.
در حالی که بمبها در یمن فرود میآیند، تئاتر دیپلماتیک در نیویورک نیز به همان اندازه آشفته است. پرزیدنت ترامپ ساعات منتهی به سخنرانی خود را با آنچه ناظران «طوفان عجیب رسانهای» مینامند، سپری کرده و در مورد همه چیز، از آثار معماری گرفته تا دستاوردهای دولتش، پست میگذارد. این غیرقابل پیشبینی بودن، خلأ ریاستی ایجاد کرده که سایر کشورها برای پر کردن آن تلاش میکنند. از طرف ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، وارد نیویورک شده و رایزنیهای تلفنی خود را با دبیرکل سازمان ملل آغاز کرده است. هدف اعلامی عراقچی یعنی «دفاع از حقوق و منافع مردم ایران»، ترجیعبندی آشناست، اما در شرایطی که شبح تنشهای منطقهای جدید امید به رفع تحریمها را تهدید میکند، این سخنان با فوریت و حساسیت بیشتری شنیده میشود.
طلا و کریپتو: هجوم به سمت داراییهای امن
در بازارهای مالی، جو حاکم نشاندهنده احتیاط و پوشش ریسک است. در بازار تهران، قیمت طلای ۱۸ عیار از ۲۳,۷۳۱,۴۷۴ تومان به ۲۳,۹۹۰,۰۲۷ تومان در هر گرم رسیده که نشاندهنده رشد قابل توجه ۱.۱ درصدی در تنها ۲۴ ساعت است. این حرکت در بازار سکه امامی نیز مشاهده شد که با ۱.۳ درصد افزایش به ۲۳۷,۰۰۰,۰۰۰ تومان رسید. این جهشهای داخلی تحت تأثیر رالی تاریخی قیمت جهانی طلا است که اکنون در رقم خیرهکننده ۴,۳۱۹.۶۰ دلار در هر اونس قرار دارد. برای سرمایهگذار ایرانی، طلا فراتر از یک کالای لوکس، بار دیگر نقش خود را به عنوان سپر نهایی در برابر نوسانات ژئوپلیتیک و رشد آرام اما مداوم دلار ایفا میکند؛ دلاری که با ۰.۱ درصد افزایش به ۲۲۹,۸۰۰ تومان رسیده است.
به طور همزمان، بازار داراییهای دیجیتال تابآوری قابل توجهی از خود نشان میدهد. بیتکوین موفق شده جایگاه خود را بالای آستانه ۸۵,۰۰۰ دلار حفظ کند و در حال حاضر با قیمت ۸۵,۴۷۴ دلار معامله میشود. در حالی که بیتکوین با ثبات است، بازار گستردهتر کریپتو شاهد نوسانات شدیدی است؛ دوجکوین اخیراً با جهشی ۱۵ درصدی، پیشتاز بازگشت بازار بود که با موج عظیمی از لیکوئید شدن موقعیتهای فروش (Short) به ارزش بیش از ۸۴۴ میلیون دلار تقویت شد. این «خرید اجباری» نشان میدهد که با وجود تنشهای کلان، همچنان نقدینگی و اشتیاق سفتهبازی در فضای کریپتو وجود دارد. برای ایرانیانی که از تتر (USDT) به عنوان جایگزین دلار استفاده میکنند، نرخ ۲۲۹,۷۵۲ تومانی پنجرهای باریک اما حیاتی به بازارهای نقدینگی جهانی فراهم میکند.
جنگهای تجاری و بازآرایی نظم جهانی
سیاست خارجی دولت ترامپ همچنان با رویکردی معاملهگرانه تعریف میشود که در حال بازنویسی اتحادهای چندین دههای است. آخرین نقطه بحران، جنگ تجاری با کانادا است که ترامپ را واداشته تا معاملهای «عظیم» برای خرید کود شیمیایی با بلاروس (متحد کلیدی روسیه) اعلام کند. ایالات متحده با چرخش از پتاس کانادایی به سمت واردات ارزانتر از بلاروس، سیگنال میدهد که کاهش هزینههای اقتصادی اکنون بر اتحادهای ژئوپلیتیک سنتی اولویت دارد. این اقدام بازارها را شوکه کرده است، چرا که کانادا مدتهاست تأمینکننده اصلی بخش کشاورزی آمریکا بوده است. چرخش به سمت بلاروس، علیرغم وضعیت انزوای این کشور در غرب، نشاندهنده جهانی است که در آن عملگرایی زنجیره تأمین بر ثبات ایدئولوژیک غلبه کرده است.
این روند سیاست تجاری تهاجمی با امضای قانون جدید تحریمهای روسیه و ایران (قانون لیندزی گراهام ۲۰۲۶) بیش از پیش تثبیت شده است. این قانون نه تنها دشمنان اصلی، بلکه شرکای تجاری بزرگ مانند هند را نیز به تحریمهای ثانویه تهدید میکند. وابستگی هند به نفت ارزان روسیه اکنون با تهدیدی مستقیم روبروست، چرا که این قانون اجازه وضع تعرفههای تا ۱۰۰ درصد را بر کشورهایی که تجارت انرژی روسیه را تسهیل میکنند، میدهد. برای ایران، این قانون به معنای تنگتر شدن حلقه محاصره است، زیرا ممنوعیتهای موجود را گسترش داده و ریسک تعامل کشورهای ثالث در حوزه انرژی با تهران را به شدت افزایش میدهد. پیام واشینگتن روشن است: یا با بلوک تجاری آمریکا هستید، یا یک هدف اقتصادی محسوب میشوید.
بحران پاسخگویی در هوش مصنوعی
فراتر از میدانهای نبرد و تالارهای بورس، یک نبرد حقوقی مهم در کانادا در حال ایجاد رویهای تازه برای صنعت هوش مصنوعی است. استان بریتیش کلمبیا علیه شرکت OpenAI و مدیرعامل آن، سم آلتمن، در پی یک تیراندازی جمعی شکایت کرده است. این استان ادعا میکند که اگر OpenAI سیستمهای نظارتی بهتری داشت و به پلیس در مورد استفاده ضارب از ChatGPT برای برنامهریزی حمله هشدار میداد، میشد از این فاجعه جلوگیری کرد. این پرونده بحث را از «اخلاق در هوش مصنوعی» به «مسئولیت حقوقی» تغییر میدهد و این سؤال را مطرح میکند که آیا شرکتهای فناوری مانند متخصصان سلامت روان، «وظیفه هشدار دادن» دارند یا خیر.
در حالی که این درام حقوقی در حال شکلگیری است، سازمان ملل متحد برای حفظ جایگاه خود در حکمرانی هوش مصنوعی دست و پا میزند. گزارشهای اخیر حاکی از آن است که رقابت هوش مصنوعی به طور فزایندهای به یک بازی دو نفره بین آمریکا و چین تبدیل شده و سازمان ملل و بقیه جهان به حاشیه رانده شدهاند. در حالی که مجمع عمومی سازمان ملل درباره تمهای بزرگ هوش مصنوعی برای بشریت بحث میکند، توسعه و کنترل واقعی این فناوری در سیلیکونولی و پکن متمرکز شده است. این عدم توازن قدرت به این معنی است که قوانین حاکم بر تحولآفرینترین فناوری قرن، به جای اجماع بینالمللی، توسط شرکتها و ابرقدرتهای رقیب نوشته میشود و کشورهای کوچکتر و افکار عمومی جهان سهم کمی در آینده دیجیتال خود دارند.