مرور صبحگاهیاخبار
تشدید مرگبار تنشها: کشته شدن سرباز آمریکایی و حمله سپاه به پایگاه کویت همزمان با تهدید انسداد هرمز
تنشها میان واشینگتن و تهران با کشته شدن یک نظامی آمریکایی در عراق و حملات مستقیم سپاه به پایگاه علیالسالم در کویت به مرحله بحرانی رسیده است. در حالی که قیمت نفت از ۹۰ دلار گذشت، تهدید انسداد کامل تنگه هرمز سایه سنگینی بر بازارهای جهانی انداخته است.
- طلای ۱۸ عیار، هر گرم۲۳٬۲۸۱٬۳۱۴ تومان+۲۶٫۱%
- بیتکوین۶۰٬۱۶۰ دلار−۶٫۱%
نرخها هر دقیقه بهروز میشوند. «هنگام انتشار» نرخی است که در زمان انتشار این مطلب ثبت شده است.
نکات کلیدی
- ۱بازگشایی بازار — آرامش پیش از طوفانعلیرغم طنینانداز شدن طبلهای جنگ در سراسر خاورمیانه طی شب گذشته، بازار تهران با نوعی آرامش عجیب و البته شکننده بازگشایی شد.
- ۲تشدید مرگبار: کشته شدن سرباز آمریکایی و هدف قرار گرفتن پایگاه کویتجنگ سایهها در منطقه رسماً وارد مرحله علنی شده است.
- ۳گلوگاه نفتی: هرمز در محاصرهفوریترین تهدید اقتصادی از سوی سپاه پاسداران مطرح شد: تهدید به اینکه اجازه نخواهد داد «حتی یک قطره» نفت یا گاز از تنگه هرمز عبور کند.
- ۴«لحظه بیداری» برای دیپلماسیتحلیلگران اکنون هشدار میدهند که تهران و واشینگتن با یک «لحظه بیداری» روبرو هستند؛ درکی از این واقعیت که مسیر فعلی تنها به جنگی ختم میشود که…
بازگشایی بازار — آرامش پیش از طوفان
علیرغم طنینانداز شدن طبلهای جنگ در سراسر خاورمیانه طی شب گذشته، بازار تهران با نوعی آرامش عجیب و البته شکننده بازگشایی شد. قیمت فروش دلار آمریکا با کاهش جزئی ۰.۴ درصدی نسبت به دیروز، به ۱۹۰,۲۰۰ تومان رسید. طلا نیز مسیر مشابهی را طی کرد و با ۰.۶ درصد کاهش، در محدوده ۱۸,۴۵۶,۵۳۰ تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار آرام گرفت. سکه امامی نیز با افت نیم درصدی، ۱۸۸ میلیون تومان معامله شد. این حرکت نزولی در میانه ریسکهای شدید ژئوپلیتیک، احتمالاً نشاندهنده مداخله سنگین بانک مرکزی برای جلوگیری از هجوم هیجانی به بازار یا نوعی «بیحسی موقتی» معاملهگران نسبت به چرخه تنشهاست.
با این حال، فضای جهانی روایت بسیار پرتلاطمی دارد. در حالی که تومان فعلاً مهار شده، بیتکوین در حوالی ۶۴,۰۸۲ دلار در نوسان است و سرمایهگذاران میان ترس از ریزش و افزایش هزینههای انرژی سردرگم هستند. نفت برنت از مرز ۹۰.۵ دلار عبور کرده که در ماههای اخیر بیسابقه بوده است. برای مخاطب ایرانی، این تضاد میان کاهش نرخ دلار داخلی و جهش قیمت جهانی نفت، یک سناریوی کلاسیک «چشم طوفان» است؛ فشار پشت سد در حال انباشت است و هرگونه اشتباه نظامی بیشتر میتواند به اصلاح سریع و شدید ارزش ریال منجر شود.
تشدید مرگبار: کشته شدن سرباز آمریکایی و هدف قرار گرفتن پایگاه کویت
جنگ سایهها در منطقه رسماً وارد مرحله علنی شده است. شب گذشته، پنتاگون تایید کرد که یک نظامی آمریکایی در شمال عراق و در جریان عملیات انهدام یک پهپاد ساخت ایران کشته شده است. این واقعه در کنار پیدا شدن «بقایای ناشناخته» در اردن، سطح تنش را برای دولت بایدن به شدت بالا برده است. واشینگتن ماهها تلاش کرد تا پاسخهای خود را برای جلوگیری از یک جنگ تمامعیار تنظیم کند، اما از دست رفتن جان سربازان آمریکایی، فشار سیاسی داخلی عظیمی را برای پاسخی ویرانگرتر علیه داراییهای ایران ایجاد میکند.
علاوه بر این، سپاه پاسداران مسئولیت هدف قرار دادن سیستم رادار هشدار زودهنگام و تاسیسات نظامی در پایگاه هوایی «علیالسالم» کویت را بر عهده گرفت. در حالی که رسانههای دولتی (ایرنا) این اقدام را پاسخی به «تجاوزات آمریکا» خواندند، گسترش جغرافیایی درگیری به کویت — که یک هاب منطقهای کلیدی است — نشاندهنده تغییری خطرناک است. با هدف قرار دادن تاسیسات در یک کشور ثالث، تهران این پیام را مخابره میکند که هیچ پایگاه آمریکایی در خلیج فارس در امان نیست و واشینگتن را میان دو گزینه عقبنشینی یا ورود به یک رویارویی تمامعیار منطقهای مخیر کرده است.
این دیگر یک درگیری محدود در سوریه یا عراق نیست. هدف قرار دادن پایگاه علیالسالم نشاندهنده نیت استراتژیک برای کور کردن تواناییهای نظارتی آمریکا در منطقه است. برای یک شهروند عادی، این به معنای آن است که ریسک ضربه مستقیم به زیرساختهای داخلی از مرحله «تئوری» به مرحله «احتمال بالا» منتقل شده است. همانطور که تحلیلگران هشدار میدهند، «لحظه بیداری» فرا رسیده است؛ هر دو طرف روی ماشه ایستادهاند و نبود کانالهای دیپلماتیک به این معناست که حتی یک خطای محاسباتی کوچک میتواند آتشی به پا کند که نه تهران و نه واشینگتن قادر به مهار آن نباشند.
گلوگاه نفتی: هرمز در محاصره
فوریترین تهدید اقتصادی از سوی سپاه پاسداران مطرح شد: تهدید به اینکه اجازه نخواهد داد «حتی یک قطره» نفت یا گاز از تنگه هرمز عبور کند. این دیگر صرفاً یک لفاظی نیست؛ گزارشها حاکی از توقف دو نفتکش در تنگه همزمان با نهمین شب حملات متوالی آمریکا است. واکنش بازارهای انرژی آنی بود و نفت برنت با جهش ۲.۷۲ درصدی به ۹۰.۵۰ دلار در هر بشکه رسید. سد روانی ۹۰ دلار شکسته شده و معاملهگران اکنون احتمال واقعی یک محاصره دریایی طولانیمدت را در محاسبات خود لحاظ میکنند.
آنچه این تنش را برای اقتصاد منطقه تلختر میکند، زمانبندی آن است. دادههای جدید نشان میداد که صادرات نفت خلیج فارس در نیمه اول جولای به سطوح پیش از جنگ (۱۲ تا ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز) بازگشته بود. اما این بهبود اکنون عملاً از بین رفته است. ترافیک اندکی که در حال حاضر از تنگه عبور میکند، با حق بیمههای نجومی و ریسکهای فیزیکی شدید روبروست. برای ایران، اگرچه قیمت بالای نفت معمولاً به معنای درآمد بیشتر است، اما بسته شدن تنگه به معنای ناتوانی در صادرات نفت خود است؛ وضعیتی پارادوکسیکال که در آن منبع اصلی ارزآوری دولت توسط استراتژی نظامی خودش خفه میشود.
این بنبست در مهمترین شریان انرژی جهان، شمشیری دو لبه است. در حالی که تهران از تهدید بحران انرژی به عنوان اهرم فشار استفاده میکند، انزوای ناشی از آن توانایی اقتصاد ایران برای تجارت را بیش از پیش فلج میکند. اگر محاصره ادامه یابد، باید منتظر جهش تورم جهانی باشیم که در نهایت از طریق واردات گرانتر و تضعیف بیشتر ریال، به سفره مصرفکننده ایرانی بازخواهد گشت. سلاح انرژی از غلاف خارج شده، اما هنوز مشخص نیست که لبه تیز آن کدام طرف را بیشتر خواهد برید.
«لحظه بیداری» برای دیپلماسی
تحلیلگران اکنون هشدار میدهند که تهران و واشینگتن با یک «لحظه بیداری» روبرو هستند؛ درکی از این واقعیت که مسیر فعلی تنها به جنگی ختم میشود که هیچکدام آماده پیروزی در آن نیستند. چرخه «ضرب شست» به یک رویارویی مداوم تبدیل شده که فواصل میان حملات در آن در حال کوتاهتر شدن است. ارتش آمریکا اعلام کرده که در حال «پاسخگو کردن ایران» است، که در زبان نظامی اغلب به معنای هدف قرار دادن مستقیم مراکز فرماندهی و کنترل است.
خطر اصلی در نبود ارتباط نهفته است. برخلاف بحرانهای قبلی که مذاکرات پشتپرده از طریق عمان یا قطر میتوانست اوضاع را آرام کند، فضای فعلی آکنده از بیاعتمادی مطلق است. موضع رسمی دولت ایران همچنان بر ایستادگی تاکید دارد، اما واقعیتهای اقتصادی روی زمین حکایت از کشوری دارد که توان تحمل یک درگیری پرشدت را ندارد. برای افکار عمومی، این لحظه بیداری به معنای درک این نکته است که شعار «صبر استراتژیک» جای خود را به یک قمار بزرگ بر سر آینده کشور داده است.
در طول معاملات امروز، نگاه دقیقی به نرخ دلار داشته باشید. اگرچه بازار با کاهش باز شد، اما هضم اخبار منفی مربوط به تنگه هرمز و کشته شدن سرباز آمریکایی معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت در بازار ارز زمان میبرد. اگر آمریکا امروز بسته تلافیجوانی سنگینی را اعلام کند، حمایت ۱۹۰ هزار تومانی دلار ممکن است چندان دوام نیاورد. هوشیار بمانید و چارتهای نفت را دنبال کنید؛ آنها در حال حاضر دقیقترین نبض درگیری هستند.